Wat is reiki? Betekenis, behandeling en wat onderzoek zegt

Reiki is een alternatieve behandelmethode uit Japan waarbij de therapeut zijn handen op of boven je lichaam houdt. Lees wat reiki is en wat onderzoek zegt.

Inhoudsopgave

    Je hebt vast wel eens van reiki gehoord, maar wat houdt het precies in? Reiki behoort tot de alternatieve geneeswijzen en gaat uit van de overdracht van energie. Volgens die gedachte stroomt er levensenergie van de reikitherapeut naar de cliënt, waarbij de handen een belangrijke rol spelen. In dit blog lees je waar reiki vandaan komt, hoe een behandeling verloopt, wat mensen ervan merken en wat wetenschappelijk onderzoek erover zegt.

    Reiki sessie

    Reiki in het kort

    Wat is het?Een alternatieve behandelmethode waarbij de behandelaar de handen op of vlak boven het lichaam houdt
    HerkomstJapan, begin twintigste eeuw
    Betekenis van het woord‘Rei’ (universeel, geest) en ‘ki’ (levensenergie): universele levensenergie
    Duur van een sessieMeestal 30 tot 90 minuten, gekleed en liggend of zittend
    Wetenschappelijke statusNiet aangetoond werkzaam voor enig gezondheidsdoel
    VeiligheidGeen schadelijke effecten aangetoond; geen vervanging van medische zorg
    Bron: National Center for Complementary and Integrative Health (NIH)

    Wat betekent reiki?

    Het woord reiki bestaat uit twee Japanse delen. ‘Rei’ staat voor universeel of geest, ‘ki’ voor levensenergie. Samen worden ze meestal vertaald als ‘universele levensenergie’. Diezelfde ki kom je in andere Aziatische tradities tegen als chi of qi. Volgens de overlevering ontwikkelde de Japanner Mikao Usui reiki in het begin van de vorige eeuw, waarna de methode zich via Hawaï over de rest van de wereld verspreidde.

    Reiki gaat ervan uit dat ieder mens levensenergie in zich draagt en dat die energie uit balans kan raken. Een reikibehandelaar probeert die balans te herstellen. Belangrijk om te weten: dit energieveld is een uitgangspunt van de methode, geen wetenschappelijk vastgesteld gegeven. Verderop lees je wat onderzoek erover zegt.

    Reiki als alternatieve geneeswijze

    Reiki wordt gerekend tot de alternatieve of complementaire geneeswijzen. Complementair betekent dat mensen het naast de reguliere zorg gebruiken, niet in plaats daarvan. Sommige mensen kiezen ervoor omdat ze rust zoeken, omdat ze iets willen proberen naast hun behandeling, of omdat de aandacht en de aanraking hun goed doen. Anderen hebben er niets mee. Beide reacties komen veel voor. 

    Chakra’s

    Reiki werkt met chakra’s. In deze leer heeft ieder mens energiebanen die samenkomen in knooppunten: de chakra’s. Volgens de traditie heeft de mens zeven hoofdchakra’s, daarnaast 21 lagere chakra’s en tientallen kleinere. Twee daarvan zouden zich buiten het lichaam bevinden. Deze indeling komt uit oosterse tradities en is niet anatomisch aantoonbaar. 

    Hoe werkt reiki volgens de leer?

    Volgens reikibeoefenaars kunnen er blokkades ontstaan in de energiebanen, waardoor de energiehuishouding uit balans raakt. Met reiki zou het netwerk van energiebanen weer in evenwicht komen en blijven. De behandelaar heft de blokkades op door extra energie door het lichaam te laten stromen. Die energie zou niet van de behandelaar zelf komen, maar uit de omgeving. Via de chakra’s in de handpalmen stroomt de energie volgens de leer zowel door de behandelaar als door de cliënt. De methode wordt zowel met handoplegging als op afstand toegepast.

    Hoe ziet een reikibehandeling eruit?

    Hoe een sessie verloopt, hangt af van de behandelaar. In het algemeen zit je op een stoel of lig je op een behandeltafel, gewoon met je kleren aan. De behandelaar legt de handen op verschillende plaatsen van je lichaam of houdt ze er vlak boven. Die plaatsen komen overeen met de zeven chakra’s. Een sessie duurt meestal een half uur tot anderhalf uur.

    Een reikibehandeling op afstand

    Reiki wordt ook op afstand gegeven. De cliënt zorgt dan zelf voor rust en een ontspannen houding, terwijl de behandelaar op een andere plek werkt. Beoefenaars zetten dit in wanneer iemand niet kan reizen of ver weg woont. Iedere behandelaar heeft daarvoor een eigen werkwijze. Het idee erachter is dat afstand en tijd voor reiki-energie niet zouden uitmaken. 

    Wanneer kun je je laten behandelen?

    Je hoeft geen klachten te hebben om reiki te proberen. Mensen kiezen er ook voor bij spanning, vermoeidheid of gewoon om even helemaal tot rust te komen. Vaak wordt reiki gebruikt naast een reguliere behandeling van lichamelijke of psychische klachten. Voor wie erin gelooft, is het bovendien een manier van leven en een manier om rust te vinden. 

    Wat ervaren mensen na een behandeling?

    Iedereen reageert anders op een reikibehandeling. Dit zijn ervaringen die mensen zelf vaak beschrijven: 

    • Een warm, aangenaam gevoel
    • Tintelingen in het lichaam
    • Een ontspannen en rustig gevoel
    • Minder gespannen zijn
    • Beter slapen
    • Emoties die loskomen

    Dit zijn ervaringen die mensen rapporteren, geen bewezen medische effecten. Sommigen merken juist niets. Ook komt het voor dat mensen zich de eerste dagen na een sessie wat vermoeider of emotioneler voelen. 

    Wat zegt onderzoek over reiki?

    Reiki is wetenschappelijk onderzocht, onder meer bij pijn, angst, depressie en stress. Het Amerikaanse National Center for Complementary and Integrative Health (onderdeel van de National Institutes of Health) vat de stand van zaken zo samen: reiki is voor geen enkel gezondheidsdoel duidelijk werkzaam gebleken. Het meeste onderzoek is van lage kwaliteit en de uitkomsten spreken elkaar tegen. Ook is er geen wetenschappelijk bewijs voor het bestaan van het energieveld waarop reiki is gebaseerd.

    Daar staat tegenover dat er geen schadelijke effecten van reiki zijn aangetoond. Ontspanning en aandacht kunnen prettig zijn en dat is op zichzelf waardevol. Belangrijk is wel dat reiki geen vervanging is voor medische zorg. Heb je klachten, blijf dan onder behandeling van je huisarts of specialist en stel een onderzoek of behandeling niet uit. Vertel je arts ook dat je reiki gebruikt, zodat die het volledige beeld heeft.

    Wanneer is reiki niet geschikt?

    Reikibehandelaars raden hun methode zelf af in een aantal situaties. Zo houden zij afstand bij verse botbreuken, kort voor of na een operatie en tijdens de behandeling van een hartinfarct. In die gevallen hoort de reguliere zorg voorop te staan. 

    Verder is aanraking niet voor iedereen prettig. Vind je het onaangenaam dat een behandelaar je aanraakt, bespreek dat dan vooraf; een sessie zonder aanraking of op afstand is meestal ook mogelijk. Ga daarnaast na of je behandelaar is aangesloten bij een beroepsvereniging en wat een sessie kost. Zorgverzekeraars vergoeden reiki soms vanuit een aanvullende verzekering, maar dat verschilt per polis. Controleer dat dus vooraf bij je eigen verzekeraar. 

    Veelgestelde vragen over reiki

    Wat is reiki precies?

    Reiki is een alternatieve behandelmethode uit Japan waarbij de behandelaar de handen op of vlak boven het lichaam houdt. Het uitgangspunt is dat er levensenergie wordt overgedragen die de balans in het lichaam herstelt. Het woord betekent letterlijk ‘universele levensenergie’.

    Hoe verloopt een reikibehandeling?

    Je ligt of zit met je kleren aan, terwijl de behandelaar de handen op verschillende plekken op of boven je lichaam houdt. Een sessie duurt meestal een half uur tot anderhalf uur. Sommige behandelaars werken ook op afstand, zonder aanraking.

    Werkt reiki echt?

    Reiki is niet aangetoond werkzaam voor een gezondheidsdoel. Het onderzoek ernaar is grotendeels van lage kwaliteit en de resultaten zijn tegenstrijdig. Er zijn ook geen schadelijke effecten aangetoond. Mensen ervaren een sessie vaak wel als ontspannend.

    Kan reiki een medische behandeling vervangen?

    Nee. Reiki is een complementaire methode: mensen gebruiken het naast de reguliere zorg, niet in plaats daarvan. Heb je klachten, ga dan naar je huisarts en stel onderzoek of behandeling niet uit. Vertel je arts ook dat je reiki gebruikt.

    Eerste publicatie op: 20 juni 2020
    Geschreven door: Team Kennisdomein
    Van Kennisdomein
    Team Kennisdomein bestaat uit specialisten die hun sporen hebben verdiend. Het team zorgt voor invulling van Kennisdomein vanuit de passie voor schrijven en het delen van kennis met anderen. De specialisten willen graag meer inzicht creëren in tal van onderwerpen zodat...
    Meer informatie

    Aanbevolen artikelen

    Meer artikelen over Tips en uitleg over alternatieve geneeswijzen